چک صیادی چیست؟ راهنمای جامع ثبت، تایید، انتقال و استعلام

چک صیادی چیست؟ چگونه چک را ثبت کنیم؟ مراحل انتقال، تایید و استعلام چک صیادی چگونه است؟ برنامه ثبت چک صیادی کدام است؟ در این مقاله از آکادمی کارینکس، تصمیم داریم هر آنچه که باید در مورد چک صیادی و مراحل ثبت، تایید، انتقال و استعلام آن بدانید را برای شما ارائه دهیم. پس با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.

در همین چند سال پیش، وقتی کسی میخواست در ازای فروش کالا یا خدمات چک دریافت کند، تمام تن و بدنش می لرزید، حتی اگر طرف مقابلش خیلی آدم مطمئنی بود. آمار چک های برگشتی سال به سال با افزایش قابل توجهی همراه بود و هیچکس نمی توانست نقد شدن چک را تضمین کند یا حداقل از این آمار بکاهد.

بالاخره نظام بانکی ایران تصمیم گرفت دخالت کند و این مشکل را با یک نوآوری، برطرف نماید. چک صیادی، نسخه جدیدی از چک ها بود که با چند هدف اصلی، اجرایی شد:

• حذف نسخه های کاغذی چک به مرور زمان
• کاهش آمار چک های برگشتی

قوانین سفت و سخت و درستی که برای چک صیادی تعریف شد، تا حد قابل توجه و شگفت انگیزی موفقیت آمیز بود و توانست در همان سال های اولیه اجرایی شدن قانون چک های جدید، تا 90 درصد از آمار چک های برگشتی بکاهد.

بعد از الزام بانک ها به پیروی از قانون جدید دسته چک در ایران:

هر چک زمانی معتبر است که در سامانه صیاد ثبت و توسط گیرنده تایید شود، در غیر اینصورت، هیچ اعتباری نخواهد داشت، حتی اگر برگه فیزیکی چک در دسترس ارائه دهنده باشد.

بنابراین در این مقاله به‌صورت کامل و کاربردی توضیح خواهیم داد که چک صیادی چیست، چگونه باید آن را ثبت، تأیید، انتقال و استعلام کنیم و نکات مهمی که هر دارنده چک باید بداند را به زبان ساده مرور کنیم.

چک صیادی چیست؟ به زبان ساده

به زبان ساده، چک صیادی ( مخفف سامانه صدور یکپارچه دسته چک) نسل جدید چک های بانکی در ایران است که هر برگ آن دارای شناسه 16 رقمی یکتا است و برای استفاده باید در سامانه صیاد به صورت الکترونیکی ثبت شود.

اطلاعات لازم برای ثبت اطلاعات چک در سامانه صیاد، عبارتند از:

• مبلغ به صورت دقیق
• تاریخ سررسید
• کد ملی صادرکننده
• کد ملی گیرنده

بعد از ثبت چک به صورت الکترونیکی در سامانه صیاد، گیرنده چک نیز باید تایید آن را قبل از وصول چک انجام داده باشد، در غیر اینصورت، چک نقد نخواهد شد.

شایان ذکر است که تفاوت اصلی چک صیادی با چک‌های قدیمی در نحوه مدیریت اطلاعات و اعتبارسنجی آن است. در گذشته، چک‌ها صرفاً بر اساس اطلاعات چاپ‌شده روی برگه اعتبار داشتند و هیچ ثبت الکترونیکی برای آن‌ها وجود نداشت. اما در چک صیادی، تمام اطلاعات در بستر سامانه مرکزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ذخیره می‌شود؛ به همین دلیل جعل یا سوءاستفاده تقریباً غیرممکن است.

از مشخصات ظاهری چک های جدید، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• رنگ متمایل به بنفش یا صورتی
• شناسه 16 رقمی یکتا
• بارکد مخصوص
• شماره سری و شماره سریال
• کد ملی صادرکننده چک

پس به طور خلاصه، چک صیادی به معنای چک الکترونیکی ثبت‌شده در سامانه بانک مرکزی است که اعتبار آن تنها پس از ثبت، تأیید و استعلام در سامانه صیاد برقرار می‌شود. با اجرای این طرح، هر شخصی می‌تواند پیش از دریافت چک، وضعیت خوش‌حسابی یا بدحسابی صادرکننده را ببیند و تصمیم آگاهانه‌تری بگیرد.

همچنین توصیه می کنیم بخوانید: ” پایا چیست؟ “

در ادامه، ساختار و اجزای چک های صیادی را به زبان ساده برای شما توضیح خواهیم داد:

ساختار و اجزای چک صیادی

چک صیادی علاوه بر شکل و رنگ متمایز (بنفش/صورتی) شامل چند شماره و شناسه مهم است که هر کدام نقش مشخصی در ثبت، استعلام و انتقال چک در سامانه صیاد دارند. مهم‌ترین اجزا: شماره سری، شماره سریال (یا شماره برگه)، و شناسه صیاد (۱۶ رقمی) هستند؛ در ادامه هرکدام را با جزئیات باهم بررسی خواهیم کرد.

الف؛ شماره سری و شماره سریال چک صیادی

• شماره سری (Series):

شماره سری معمولاً یک عدد 4 رقمی است و به بخشی از اطلاعات چاپ‌شده روی چک گفته می‌شود که گروه برگه‌های یک دسته‌چک را مشخص می‌کند (یعنی این شماره به خود دسته‌چک تعلق دارد نه صرفاً به یک برگ) و در واقع در همه برگه ها مشترک است. این کد به بانک کمک می‌کند دسته‌چک صادرشده را شناسایی کند.

• شماره سریال (Serial / شماره برگه):

شماره سریال یا شماره برگه شناسه‌ی منحصر به‌فردِ هر برگ چک است. این عدد معمولا 6 رقمی است که معمولاً در بالای برگه و غالباً بعد از یک ممیز “/” درج می‌شود. این شماره کمک می‌کند هر برگ چک به‌صورت جداگانه ردیابی و ثبت شود. منابع معتبر و راهنماهای بانکیِ داخلی این محل و قالب درج سریال را توضیح داده‌اند.

در چک های جدید، در گوشه سمت چپ و بالا، شما می توانید سری و سریال را به صورت زیر مشاهده کنید:

1111/123456

که عدد 4 رقمی سمت چپ، سری و عدد 6 رقمی سمت راست، سریال چک می باشد.

تفاوت سری و سریال را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• شماره سری در همه برگ های یک دسته چک ( متعلق به یک نفر) مشترک است.
• شماره سریال در هر برگ متفاوت است و آنها را از دیگر برگ ها متمایز می کند.
• شماره سری معمولا 4 رقم و کوتاه تر از سریال است.
• شماره سریال معمولا 6 رقم است و طولانی تر از سری است
• شماره سری و سریال معمولا در گوشه سمت چپ بالا با یک ممیز از هم به صورت پشت سرهمی نوشته شده اند که سمت چپ سری و سمت راست سریال خواهد بود.

به طور کلی، کاربرد شماره سریال در موارد زیر خلاصه می‌شود:

• ثبت در اپ یا سامانه صیاد / همراه‌بانک: بسیاری از اپ‌های بانکی یا سرویس‌های واسط از شما می‌خواهند «شناسه ۱۶ رقمی صیاد» را وارد کنید؛ گاهی در فرم‌های داخلی علاوه بر آن شماره سریال (شماره برگه) نیز درخواست می‌شود تا سیستم بتواند همان برگ مشخص را تطبیق دهد. بنابراین شماره سریال به‌عنوان «شماره شناسایی فیزیکی برگ» برای ثبت محتوایی و تطابق با برگهٔ فیزیکی کاربرد دارد.
• پیگیری و گزارش‌گیری: هنگام بروز اختلاف (مثلاً اختلاف مبلغ یا تاریخ) شماره سریال کمک می‌کند دقیقاً آن برگ مشخص در سیستم بانکی و چاپگر بانک پیدا و استعلام شود.

ب؛ شناسه صیاد چیست و کجاست؟ (عدد ۱۶ رقمی یکتا)

شناسه صیاد یک عددِ ۱۶ رقمیِ یکتا است که روی هر برگ چک صیادی چاپ می‌شود. این شناسه کلیدِ اصلیِ سامانه صیاد برای ثبت، استعلام، تأیید و انتقال الکترونیکی چک است. هر برگِ چک، یک شناسه ۱۶ رقمی منحصر به‌فرد دارد که در سامانه بانک مرکزی قابل استعلام است.

معمولا شناسه صیاد، به صورت 16 رقمی در بالا و زیر شماره سری و سریال و نزدیک بارکد نوشته شده است. به صورت زیر:

1111/123456

2222333344445555

به طور کلی، کاربردهای شناسه 16 رقمی صیاد، به شرح زیر است:

• استعلام وضعیت: برای گرفتن وضعیت اعتبار صادرکننده یا صحت برگه (موجود بودن ثبت/انتقال/رد/وضعیت باز) شما کافیست این شناسه ۱۶ رقمی را در بخش «استعلام چک صیادی» در سایت بانک مرکزی یا در اپ‌های بانکی وارد کنید؛ سامانه سپس وضعیت چک و اطلاعات مرتبط را نمایش می‌دهد.
• ثبت چک و تأیید دریافت: هنگام صدور، صادرکننده یا شعبه بانک باید اطلاعات چک را با این شناسه در سامانه صیاد ثبت کند؛ ذینفع (گیرنده) نیز می‌تواند پس از دریافت چک آن را تأیید نماید. بدون این فرآیند، چک صلاحیت قانونی برای نقد شدن را نخواهد داشت.

ج؛ شعبه صادرکننده

گاها برخی از سامانه های بانکی برای ثبت چک صیادی، از شما کد شعبه صادر کننده را هم میخواهند. کد شعبه صادرکننده به همراه نام شعبه، درست در قسمت وسط و بالای چک زیر لوگوی بانک ذکر می شود، تقریبا بدین صورت:

ولیعصر کد 1804556

د؛ شماره شبا

اطلاعات صاحب حساب به همراه شماره شبا در گوشه سمت راست و پایین چک قابل مشاهده هستند. شماره شبا یک عدد 24 رقمی است که با “IR” شروع می‌شود.

آموزش پیدا کردن شناسه صیاد روی چک؛ گام‌به‌گام (راهنمای عمل‌گرایانه)

برای پیدا کردن سریع شناسه صیاد، کافی است به گوشه سمت چپ در بالای چک نگاه کنید، یعنی درست نزیک بارکد، عدد 16 رقمی که زیر شماره سری و سریال است (زیر 2 عددی که با ممیز از هم جداشدند)، شناسه صیاد برای ثبت چک خواهد بود.

نکات مهم در مورد شناسه 16 رقمی صیاد:

• همیشه قبل از قبول چک، شناسه ۱۶ رقمی و شماره سریال را از صادرکننده دریافت و در سامانه استعلام کنید. این کار ساده‌ترین و سریع‌ترین روش برای جلوگیری از دریافت چک جعلی یا چک از صادرکننده بدحساب است.
• شناسه ۱۶ رقمی را محرمانه نگه ندارید؛ اما برای استعلام باید در دسترس باشد؛ به یاد داشته باشید ثبت/انتقال چک در سامانه معمولاً توسط بانک یا اپلیکیشن انجام می‌شود و هرگونه اختلاف باید سریعاً پیگیری گردد.
• اگر در ثبت با خطا روبه‌رو شدید (مثلاً سامانه می‌گوید شناسه نامعتبر)، ابتدا شماره را دوباره کنترل کنید، سپس با شعبه بانک صادرکننده تماس بگیرید؛ ممکن است خطای چاپ یا اشتباه ورود اطلاعات رخ داده باشد.

همچنین توصیه می کنیم بخوانید: ” ساتنا چیست؟ “

راهنمای کامل و گام به گام ثبت چک صیادی

مطابق مقررات جدید و اصلاحات قانون صدور چک، چک‌هایی که در سامانه صیاد ثبت نشده باشند از اعتبار رسمی برخوردار نیستند و قابل پیگیری قضایی/اجرایی به شکل چک عادی نخواهند بود؛ بنابراین ثبت و تأیید در سامانه صیاد «پیش‌نیاز حقوقی» برای استفاده از چک است.

به صورت خلاصه برای ثبت چک صیادی؛ وارد همراه بانک شوید، و در قسمت خدمات چک، ثبت را انتخاب کنید. اطلاعات مورد نیاز مثل شناسه 16 رقمی، شماره سری/سریال، مبلغ، تاریخ، نام و کد ملی گیرنده را وارد کنید و دکمه ثبت را بزنید، در صورت موفقیت آمیز بودن فرآیند، رسید ثبت چک برای شما نمایش داده خواهد شد.

با ما همراه باشید تا صفر تا صد ثبت چک صیادی را برای شما این بار به صورت مفصل تر توضیح دهیم:

مرحله 1؛ سامانه ثبت چک

صادرکننده می‌تواند چک را از یکی از این مسیرها در سامانه صیاد ثبت کند:

• همراه بانک یا اینترنت بانک ( مربوط به بانک صادرکننده)
• مراجعه حضوری به بانک

مرحله 2؛ ورود به بخش خدمات چک

بعد از ورود به اپلیکیشن یا پرتال بانکی، در بخش منو، ابتدا گزینه خدمات چک صیادی، و سپس گزینه ثبت چک را انتخاب کنید.

مرحله 3؛ ورود اطلاعات مورد نیاز برای ثبت چک

در صورتی که حضورا به بانک مراجعه کردید، باید اطلاعات چک به همراه اطلاعات فرد گیرنده را به متصدی شعبه ارائه دهید. اگر هم از همراه بانک یا اینترنت بانک استفاده می کنید، باید اطلاعات مورد نیاز را در فیلدهای تعریف شده وارد کنید.

در این مرحله، فرم ثبت شامل فیلدهای زیر است که باید تکمیل شوند:

• شناسه ۱۶ رقمی صیاد (روی برگه)
• شماره سریال/شماره برگه
• مبلغ به عدد و حروف
• تاریخ سررسید
• نام و کد ملی گیرنده
• گاهی اطلاعات کارت/حساب ( شبا)

پس از وارد کردن اطلاعات، دکمه ثبت چک را بزنید و منتظر بمانید تا سامانه به شما در صورت موفقیت آمیز بودن چک، رسید نمایش دهد.

همچنین برای تسریع در روند ثبت چک، می توانید گزینه اسکن بارکد ( QRcode) در همین بخش را انتخاب کنید و با اسکن بارکد گوشه سمت چپ بالا، تمامی اطلاعات به صورت خودکار در فیلدها تکمیل خواهد شد ( به غیر از اطلاعات دریافت کننده چک).

توجه داشته باشید که بعد از ثبت موفقیت آمیز، سامانه، کد رهگیری یا پیامک تأیید برای صادرکننده تولید می‌کند. پس از ثبت، وضعیت «ثبت شده توسط صادرکننده» در سامانه نمایش داده می‌شود و گام بعدی نوبت تایید از طرف گیرنده است.

همچنین توصیه می کنیم بخوانید: ” سامانه پل چیست؟ “

راهنمای کامل و گام به گام تایید چک صیادی

توجه داشته باشید که بعد از ثبت توسط صادرکننده، گیرنده باید چک را تأیید (accept) کند تا چک برای وصول یا انتقال آماده شود. تأیید توسط گیرنده، به منزله قبول شرایط و مشخصات چک است.

به منظور تایید چک صیادی، می‌توانید مراحل زیر را طی کنید:

• وارد اپ بانکی شوید.
• از منوی خدمات، چک صیادی و سپس گزینه ” تایید / رد چک” را انتخاب کنید.
• کد ملی تایید کننده و شناسه صیاد 16 رقمی را وارد کنید.
• روی دکمه استعلام بزنید.
• رسید چک ثبت شده برای شما نمایش داده خواهد شد، در صورت صحت اطلاعات، دکمه تایید را بزنید.

نکات امنیتی در مورد تایید چک

چک ثبت‌نشده (صیاد نشده) فاقد وجاهت قانونی است. مطابق اصلاحات جدید قانون صدور چک و بخشنامه‌ها، چک‌هایی که در سامانه صیاد ثبت نشده‌اند، «چک» محسوب نشده و قابل پیگرد قانونی به صورت اجرایی نیستند. یعنی اگر صادرکننده چکی بدهد که ثبت نشده، ذینفع در عمل سند تجاری معتبر برای مطالبه فوری نخواهد داشت. (این یک نکته حقوقی کلیدی است؛ پیش از قبول چک حتماً استعلام کنید).

پس از ثبت یا تایید، حتماً رسید/کد رهگیری را نزد خود نگه دارید؛ این سند ممکن است در آینده برای ثبت در سامانه حسابداری یا پیگیری لازم شود.

ثبت و تایید چک صیادی از طریق پیامک:

همچنین توجه داشته باشید سامانه‌های اطلاع‌رسانی بانک مرکزی و پیامک‌های رسمی (مثلاً سرشماره ۴۰۴۰۷۰۱۷۰۱ یا ۷۰۱۷۰۱ بسته به اعلام رسمی) امکان استعلام سریع وضعیت اعتباریِ شناسه صیاد را فراهم می‌کنند. الگوی پیامک و کدهای دستوری در اطلاعیه‌های رسمی بانک مرکزی آمده است.

همچنین برخی بانک‌ها و سرویس‌دهندگان پرداخت، امکان تأیید/رد از طریق اپ و USSD را فراهم کرده‌اند؛ این روش برای کسانی که دسترسی به اینترنت ندارند، مفید است. همیشه از کدهای دستوری رسمی و شماره‌های پیامکی اعلام‌شده از مراجع معتبر استفاده کنید (از پیامک‌های ناشناس یا لینک‌های مشکوک اجتناب شود).

اگر خطا یا مغایرت دیدید چه کار کنید؟

• قبل از تأیید، از تأیید خودداری کنید و با صادرکننده تماس بگیرید تا دلیل مغایرت را روشن کند.
• اگر چک ثبت نشده است: از صادرکننده بخواهید ابتدا چک را ثبت کند (صادرکننده موظف است پیش از تحویل، ثبت انجام دهد). اگر بنا به هر دلیل ثبت انجام نشده، از گرفتن یا معامله با آن چک خودداری کنید.
• تماس با شعبه بانک: اگر سامانه ارور می‌دهد یا اطلاعات چاپی روی برگه نامشخص است، به شعبه بانک صادرکننده مراجعه کنید تا شعبه وضعیت چاپ/شناسه برگه را بررسی کند.

همچنین توصیه می کنیم بخوانید: ” مخفف انواع سامانه های بانکی چیست؟ “

نکات چک صیادی برای کسب‌وکارها و صادرکنندگان حرفه‌ای

• ثبت پیش از تحویل: صادرکنندگان همواره باید چک را قبل از تحویل به ذینفع در سامانه ثبت کنند تا ریسک‌های قانونی کاهش یابد. برخی بانک‌ها اجازه صدور چک بدون ثبت را نمی‌دهند یا فرایندها را به‌گونه‌ای تنظیم کرده‌اند که ثبت پیش‌فرض انجام شود.
• ثبت گروهی (برای واریز حقوق یا پرداخت‌های مکرر): سازمان‌ها می‌توانند از قابلیت‌های «ثبت جمعی چک» در سامانه‌ها یا راه‌حل‌های اختصاصی بانکی برای صرفه‌جویی در زمان استفاده کنند. (اپ‌ها و سامانه‌های شرکتی این امکانات را ارائه می‌دهند).

راهنمای استعلام وضعیت چک صیادی

یکی از مهم‌ترین امکانات سامانه صیاد، قابلیت استعلام وضعیت اعتبار صادرکننده چک است. پیش از پذیرش هر چک صیادی، گیرنده باید از طریق سامانه استعلام، وضعیت خوش‌حسابی یا بدحسابی صادرکننده را بررسی کند. این کار به‌سادگی و با وارد کردن شناسه ۱۶ رقمی صیاد انجام می‌شود.

روش‌های استعلام چک صیادی، به شرح زیر است:

• کد دستوری (USSD):

با شماره‌گیری ‎*717*4# از طریق هر تلفن همراه، می‌توانید شناسه ۱۶ رقمی چک را وارد کرده و وضعیت آن را مشاهده کنید. این روش سریع، بدون نیاز به اینترنت و مناسب برای عموم مردم است.

• استعلام اینترنتی:

از طریق وب‌سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا درگاه‌های بانکی که سرویس صیاد دارند، می‌توانید شناسه چک را در بخش «استعلام چک صیادی» وارد کنید و نتیجه را آنلاین ببینید.

• اپلیکیشن‌ها و همراه‌بانک‌ها:

در بسیاری از اپ‌ها (مانند ایوا، آپ، ویپاد، بلو، امیدبانک و…) بخش «استعلام صیاد» وجود دارد که اطلاعات چک و اعتبار صادرکننده را به‌صورت لحظه‌ای نمایش می‌دهد.

رنگ وضعیت چک صیادی و مفهوم آن‌ها

پس از استعلام، سامانه یکی از چهار رنگ وضعیت را نمایش می‌دهد که هرکدام نشانگر میزان اعتبار صادرکننده است:

بنابراین، پیشنهاد می‌شود چک‌های دارای وضعیت زرد، نارنجی یا قرمز را نپذیرید مگر با ضمانت‌های تکمیلی.

راهنمای انتقال چک صیادی (ظهرنویسی الکترونیکی)

در چک‌های جدید صیادی، دیگر امکان نوشتن ظهرنویسی به‌صورت دستی وجود ندارد. انتقال مالکیت یا همان «ظهرنویسی» به شکل کاملاً الکترونیکی و در سامانه صیاد انجام می‌شود.

به طور کلی انتقال چک یعنی اینکه دارنده فعلی چک، مالکیت آن را به شخص دیگری واگذار کند. در سامانه صیاد، این فرایند به‌صورت دیجیتال ثبت می‌شود تا سابقه مالکیت و گردش چک شفاف و قابل پیگیری باشد.

به صورت خلاصه، برای انتقال چک صیادی:

• وارد همراه‌بانک یا اینترنت‌بانک شوید.
• از منو گزینه چک صیادی و سپس انتقال چک را انتخاب کنید.
• شناسه ۱۶ رقمی چک صیادی را وارد کنید.
• اطلاعات گیرنده جدید (کد ملی یا شناسه ملی شرکت) را وارد کنید.
• گزینه تایید انتقال را بزنید.

توجه داشته باشید که گیرنده جدید باید در سامانه صیاد، انتقال را تأیید کند تا مالکیت نهایی شود.

نکات مهم هنگام انتقال چک صیادی

• انتقال فقط در صورت تأیید گیرنده بعدی معتبر است؛ اگر گیرنده جدید چک را تأیید نکند، انتقال نهایی نمی‌شود.
• انتقال‌دهنده پس از واگذاری، دیگر مالک چک نیست و نمی‌تواند آن را نقد یا استعلام کند.
• ظهرنویسی سنتی (نوشتن پشت چک) فاقد اعتبار قانونی است.
• گیرنده جدید حتماً باید مشخصات چک و صادرکننده را بررسی و سپس تأیید کند.

همچنین توصیه می کنیم بخوانید: ” انواع حساب بانکی کدام است؟ “

مهمترین مزایا و اهداف سامانه صیاد

سامانه صیاد (سامانه صدور یکپارچه الکترونیکی دسته چک) توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ایجاد شد تا سیستم چک‌ها شفاف، دقیق و قابل ردیابی باشد. این طرح از سال ۱۳۹۷ اجرا و در سال‌های بعد تکمیل شد.

به طور کلی، اهداف اصلی سامانه، عبارتند از:

• افزایش شفافیت مالی: هر چک در سامانه ثبت می‌شود و سابقه آن برای بانک مرکزی قابل رهگیری است.
• جلوگیری از صدور چک بی‌محل: صادرکننده بدون موجودی کافی نمی‌تواند چک معتبر صادر کند.
• کاهش جعل و تقلب: هر چک دارای شناسه یکتای ۱۶ رقمی است.
• تسهیل در پیگیری قانونی: چک ثبت‌شده در سامانه، در صورت برگشت، به‌صورت خودکار به سوابق اعتباری فرد اضافه می‌شود.
• کاهش آمار چک برگشتی: طبق آمار بانک مرکزی، پس از اجرای صیاد، نرخ چک برگشتی به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است.

نکات و خطاهای متداول در ثبت چک صیادی

حتی کاربران آشنا با سامانه صیاد گاهی در هنگام ثبت یا تأیید با خطا مواجه می‌شوند. مهم‌ترین خطاها و روش‌های رفع آن‌ها عبارتند از:

قوانین و مقررات جدید چک صیادی (سال ۱۴۰۴)

قانون جدید صدور چک، مصوب سال ۱۳۹۷ و اصلاح‌شده تا ۱۴۰۴، تغییرات اساسی در نحوه صدور، انتقال و وصول چک ایجاد کرده است. برخی از مهم‌ترین مقررات عبارتند از:

• الزام ثبت در سامانه صیاد: تمام چک‌ها باید قبل از تحویل به گیرنده، در سامانه صیاد ثبت شوند؛ در غیر این صورت، قابلیت نقد و پیگیری قضایی ندارند.
• عدم نیاز به ظهرنویسی دستی: از سال ۱۴۰۲ به بعد، نوشتن پشت چک دیگر اعتبار قانونی ندارد و فقط ثبت الکترونیکی قابل قبول است.
• ارتباط چک با اعتبار بانکی: اعتبار صدور دسته‌چک بر اساس سابقه مالی، اعتبارسنجی و خوش‌حسابی متقاضی تعیین می‌شود. افراد دارای چک برگشتی، نمی‌توانند دسته‌چک جدید دریافت کنند.
• مجازات چک برگشتی: در سیستم جدید، برگشت چک به‌صورت خودکار در سامانه ثبت و منجر به: مسدودی بخشی از موجودی حساب‌های صادرکننده،ممنوعیت افتتاح حساب جدید و محدودیت در دریافت تسهیلات و کارت بانکی خواهد شد.

گزارش‌دهی هوشمند به مراجع قضایی: در صورت تکرار چک برگشتی یا جعل، سامانه صیاد اطلاعات را مستقیماً برای مراجع قانونی ارسال می‌کند تا پیگیری سریع‌تر انجام شود.

جمع بندی نهایی در مورد چک صیادی و نحوه ثبت و تایید آنها

چک صیادی تحول بزرگی در نظام بانکی ایران ایجاد کرده است. دیگر دوران چک‌های بدون پشتوانه و پرریسک تمام شده؛ حالا هر چک دارای شناسه یکتا، سابقه ثبت دیجیتال و اعتبار قابل استعلام است.

اگرچه ثبت و تأیید مراحل اضافه‌ای به نظر می‌رسند، اما در واقع امنیت مالی طرفین را تضمین می‌کنند.

توصیه می‌شود پیش از پذیرش هر چک:

• وضعیت آن را استعلام کنید.
• از ثبت و تأیید صحیح در سامانه اطمینان حاصل کنید.
• از انتقال یا دریافت چک‌های ثبت‌نشده خودداری نمایید.

در نهایت، صیاد نه‌فقط یک سامانه، بلکه گامی به سوی شفافیت اقتصادی و کاهش ریسک در مبادلات مالی ایران است.

سوالات متداول (FAQ)