قیمت نهایی طلا چگونه محاسبه می شود؟

قیمت نهایی طلا در فاکتور؛ چگونه اجرت، مالیات و سایر هزینه ها محاسبه می شود؟ طلافروشان چگونه قیمت نهایی طلا را محاسبه می کنند؟ اجرت طلا و هزینه های فروش مثل مالیات و کارمزد چگونه محاسبه می‌شوند؟ چه مواردی در فاکتور نهایی طلا لحاظ می شود؟ در این مقاله از آکادمی کارینکس، به یکی از مهمترین مباحث در دنیای طلا و جواهر بپردازیم که برای خیلی ها جای سوال است، اینکه محاسبه قیمت نهایی طلا توسط طلا فروشان چگونه انجام می شود؟

وقتی وارد طلا فروشی می شویم، موقع خرید یک قطعه طلا، طلافروش ها شروع به محاسبات پیچیده روی ماشین حساب می‌کنند، تا جایی که قیمت قطعه طلا، فراتر از تصور ما می شود و از آنچیزی که روی تابلو طلافروشی وجود دارد، بسیار بیشتر است. اما چرا اینگونه می شود؟ چه هزینه هایی در هنگام خرید طلا از فروشنده اضافه می شود؟ آیا می توان فهمید که طلا فروش، قیمت طلا را چگونه حساب می‌کند؟

همه اینها پرسش هایی است که در هنگام خرید طلا در طلافروشی ها به ذهنمان خطور می کند و برایمان جالب است. البته سوای از جالب بودن این نوع محاسبه، دانستن آن کاربردی است، چرا که می توان فهمید آیا طلافروش، قیمت نهایی طلا را به صورت منصفانه حساب کرده است یا خیر؟

در این میان برخی تصور می‌کنند فروشنده قیمت را بالاتر اعلام کرده، برخی فکر می‌کنند مالیات بیش از حد گرفته شده و بعضی هم به این نتیجه می‌رسند که خرید طلا چندان منطقی نیست. اما واقعیت این است که قیمت طلا فقط قیمت هر گرم نیست. آن عددی که روی تابلو می‌بینید، معمولاً قیمت هر گرم طلای خام (مثلاً ۱۸ عیار) بدون اجرت، سود و مالیات است.

این در حالی است که طلایی که شما می‌خرید، یک محصول ساخته‌شده است؛ محصولی که فرآیند طراحی، تولید، پرداخت‌کاری، حمل، ویترین‌گذاری و فروش را طی کرده است. بنابراین، طلا فروشان طبق اجازه اتحادیه فروشندگان و سازندگان طلا،جواهر،نقره و سکه، می توانند هزینه هایی همچون اجرت ساخت، مالیات و برخی دیگر از هزینه ها را اضافه کنند و سپس قطعه طلای موردنظر را به فروش برسانند.

هدف نگارش این محتوا در آکادمی کارینکس، آگاهی بخش و شفاف سازی در موضوع خرید و فروش طلاست. در واقع شما قرار است به صورت مرحله به مرحله یاد بگیرید که اجرت طلا چگونه محاسبه می شود، چقدر مالیات به آن اضافه می شود و سود طلافروش چگونه به آن تلق می گیرد و در نهایت در هنگام فروش چه هزینه هایی از شما کسر خواهد شد. سعی می کنیم برای درک بهتر، مثال های عددی را نیز ارائه کنیم.

اجرت طلا چیست و چرا دریافت می‌شود؟

یکی از مهمترین مولفه هایی که در قیمت نهایی طلا محاسبه می شود، اجرت ( اجرت ساخت) است. در واقع اجرت طلا، مبلغی است که بابت طراحی و ساخت قطعه طلا دریافت می شود.

وقتی شما یک انگشتر، گردنبند یا دستبند می‌خرید، در واقع فقط طلای خام خریداری نمی‌کنید؛ بلکه هزینه زمانی که صرف طراحی شده، مهارت سازنده، ابزار و دستگاه‌های مورد استفاده، پرداخت‌کاری و ظرافت اجرا را نیز پرداخت می‌کنید.

اجرت در حقیقت دستمزد تولید آن قطعه است.

میزان اجرت بسته به نوع طلا متفاوت است. طلاهای ساده و کم‌کار معمولاً اجرت پایین‌تری دارند، در حالی که طلاهای ظریف، پرکار، دارای سنگ، طراحی خاص یا برندهای معروف اجرت بالاتری خواهند داشت. برای مثال یک النگوی ساده ممکن است اجرتی بسیار کمتر از یک گردنبند ظریف با طرح پیچیده داشته باشد، حتی اگر وزن آن‌ها برابر باشد. دلیل این تفاوت، زمان و مهارت بیشتری است که برای ساخت قطعه دوم صرف شده است.

محاسبه اجرت طلا معمولا به دو روش صورت می‌گیرد:

• اجرت درصدی: در روش درصدی، اجرت به‌صورت درصدی از قیمت روز هر گرم طلا محاسبه می‌شود. مثلاً اگر اجرت ۱۵ درصد باشد و قیمت هر گرم طلا ۳ میلیون تومان باشد، اجرت هر گرم برابر با ۴۵۰ هزار تومان خواهد بود. در شرایطی که قیمت طلا افزایش پیدا می‌کند، اجرت درصدی نیز افزایش می‌یابد؛ زیرا وابسته به قیمت روز است.
• اجرت ثابت گرمی: در روش ثابت گرمی، مبلغ مشخصی به ازای هر گرم تعیین می‌شود؛ مثلاً گفته می‌شود اجرت هر گرم ۳۰۰ هزار تومان است، فارغ از اینکه قیمت طلا چقدر باشد. اجرت ثابت گرمی تغییر نمی‌کند مگر اینکه فروشنده آن را اصلاح کند.

هر کدام از این دو روش اثر متفاوتی بر قیمت نهایی طلا خواهد داشت. برای مثال، در دوره‌های رشد شدید قیمت طلا، طلاهای با اجرت درصدی ممکن است رشد هزینه بیشتری داشته باشند.

عامل دیگری که بر میزان اجرت تأثیر می‌گذارد، طراحی و برند است. طلاهای برند یا دارای طراحی خاص معمولاً اجرت بالاتری دارند، زیرا علاوه بر هزینه ساخت، ارزش نام تجاری و طراحی اختصاصی نیز در آن لحاظ می‌شود. همچنین ظرافت بالا، کار دست بودن قطعه یا وجود جزئیات پیچیده باعث افزایش اجرت می‌شود.

درک مفهوم اجرت و نحوه محاسبه آن اولین قدم برای خرید هوشمندانه طلاست. وقتی بدانید چه بخشی از مبلغ پرداختی شما مربوط به ارزش ذاتی طلا و چه بخشی مربوط به اجرت است، می‌توانید انتخاب دقیق‌تری داشته باشید؛ مخصوصاً اگر هدفتان سرمایه‌گذاری باشد و نه صرفاً استفاده زینتی.

اجزای کامل قیمت نهایی طلا در فاکتور

این قسمت در واقع بخش اصلی مقاله خواهد بود، زیرا مولفه های قیمت نهایی طلا در فاکتور را برای شما بیان خواهیم کرد و چگونه محاسبه آنها را برای شما شرح خواهیم داد. پس این قسمت را حتما نوت برداری کنید که موقع خرید طلا حسابی به کارتان می آید.

ساختار فاکتور طلا از چندین مولفه تشکیل شده است که هرکدام، نقشی در محاسبه قیمت نهایی طلا خواهند داشت:

1- قیمت روز هرگرم طلای 18 عیار

قیمت طلای 18 عیار بر اساس قیمت انس جهانی طلا ( سپس تبدیل 24 عیار به 18 عیار) و قیمت روز دلار محاسبه می شود. این قیمت به صورت آنلاین در طلافروشی ها اعلام می گردد و شما می توانید آن را به صورت زنده روی نمایشگرها مشاهده نمایید.

2- وزن طلا

دومین مولفه تاثیرگذار روی قیمت نهایی طلا در فاکتور، وزن طلا است. وزن دقیق قطعه با ترازوی استاندارد اندازه‌گیری می‌شود و معمولاً روی فاکتور با دقت صدم گرم ثبت می‌شود. ارزش خام طلا از ضرب وزن در قیمت روز هر گرم به دست می‌آید.

3- اجرت ساخت طلا

از دیگر مواردی که در هنگام محاسبه قیمت نهایی طلا در فاکتور اضافه می شود، اجرت ساخت است که در پاراگراف های پیشین به آن پرداختیم. اجرت ساخت طلا بسته به نوع قطعه می تواند متفاوت باشد.

4- سود فروشنده

و اما چهارمین بخشی که روی قیمت نهایی طلا تاثیر خواهد داشت، سود فروشنده است. طلافروش طبق ضوابط اتحادیه مجاز است درصد مشخصی سود روی قطعه طلا اعمال کند. البته برخی در این میان، ممکن است سود خود را بیشتر و برخی سود کمتری در نظر بگیرند.

5- مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده هم 5 امین مولفه ای است که در فاکتور طلا قرار می گیرد. طبق قانون، مالیات بر ارزش افزوده طلا فقط روی اجرت و سود محاسبه می شود، نه روی اصل طلای خام. یعنی اگر قیمت نهایی طلا 20 میلیون تومان اما مجموع اجرت و سود فروشنده 1 میلیون تومان باشد، 9 درصد آن به عنوان مالیات ( 90 هزارتومان) محاسبه خواهد شد و این مبلغ از 20 میلیون تومان نباید محاسبه شود.

محاسبه قیمت نهایی طلا به صورت گام به گام

حالا که با اجزای موجود در فاکتور طلا آشنا شدید، بهتر است با فرمول محاسبه قیمت نهایی طلا آشنا شوید. این قسمت یک مثال عملی برای شماست تا بتوانید درک بهتری از عملیات حساب و کتاب طلافروشان هنگام فروش قطعه های طلا داشته باشید.

به طور کلی فرمول قیمت نهایی طلا که توسط طلافروشان محاسبه می شود، به شرح زیر است:

قیمت نهایی = (قیمت هر گرم × وزن) + اجرت + سود + مالیات

مثال عددی زیر را در نظر بگیرید

• قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار: 18.000.000 تومان
• وزن طلا: ۱۰ گرم
• اجرت ساخت: ۱۵٪
• سود فروشنده: ۷٪ ( طبق قانون اتحادیه فروشندگان طلا، )
• مالیات بر ارزش افزوده: ۹٪

مرحله 1؛ محاسبه ارزش خام طلای 18 عیار

در نخستین گام، باید ارزش طلای خام، بدون احتساب هزینه ها ( اجرت، سود، مالیات) محاسبه گردد. با ضرب گرم در قیمت هرگرم طلای 18 عیار، ارزش خام طلا بدست خواهد آمد.

18.000.000*10= 180.000.000 تومان

مرحله 2؛ محاسبه اجرت طلا

در این مرحله باید اجرت قطعه طلا محاسبه شود. فرض گرفتیم اجرت قطعه طلای مورد نظر حدودا 15 درصد است. اجرت هر گرم طلا 15 درصد است که برای قطعه طلای 10 گرمی، در عدد 10 ضرب خواهد شد. همچنین می توان 15 درصد را در ارزش خام طلا که بدست آوردیم، ضرب کنیم. سپس به عدد طلای خام اضافه کنیم. یعنی:

15% * 180.000.000 = 27.000.000 تومان

حالا جمع ارزش طلا و اجرت را بدست می آوریم:

180.000.000+27.000.000 = 207.000.000 تومان

تا اینجا قیمت طلا به مبلغ 207.000.000 تومان رسیده است. حالا باید مابقی هزینه ها را نیز محاسبه کنیم.

مرحله 3؛ محاسبه سود فروشنده

طبق دستورالعمل اتحادیه طلا و جواهر سود قانونی فروش طلا در همه گالری ها و طلافروشی ها، 7% است. یعنی هر چقدر پول طلا و اجرت شد، 7 درصد آن محاسبه و به قیمت نهایی اضافه خواهد شد، به صورت زیر:

7% * 207.000.000 = 14.490.000 تومان

14.490.000+ 207.000.000= 221.490.000 تومان

مرحله 4؛ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده

طبق قانون اتحادیه طلا و جواهر، 9درصد از مجموع اجرت + سود ( که در مراحل 2 و 3 محاسبه کردیم) باید به عنوان مالیات به مجموع قیمت نهایی طلا اضافه شود.

مجموع اجرت و سود:

27.000.000+14.490.000= 41.490.000 تومان

9%* 41.490.000 = 3.734.000 تومان

در نهایت:

221.490.000+ 3.734.000 = 225.224.000 تومان

یعنی مبلغ نهایی فاکتور، حدود 225.224.000 تومان به صورت منصفانه و قانونی خواهد بود، در حالی که ارزش خام طلا 180 میلیون تومان بود. یعنی چیزی در حدود 45 میلیون تومان فاصله میان این دو عدد رقم خورد.

این مثال عددی به خوبی نشان می‌دهد چرا قیمت نهایی طلا از محاسبه ذهنی اولیه بیشتر می‌شود.

توجه داشته باشید، خیلی از کارشناسان به خاطر هزینه هایی که خرید جواهرات و قطعات طلا دارد، این نوع طلا را برای سرمایه گذاری توصیه نمی کنند.

در هنگامی که بخواهید طلا را به پول نقد تبدیل کنید، هزینه هایی مثل اجرت، درصدی از قیمت روز طلا ( به خاطر دست دوم شدن طلا) را از طلای شما حذف می‌کنند.

هنگام فروش طلا چه هزینه‌هایی کم می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین نکاتی که بسیاری از خریداران به آن توجه نمی‌کنند، تفاوت بین قیمت خرید و قیمت فروش است.

الف؛ اجرت طلا

هنگام فروش طلا، اولین چیزی که حذف می‌شود اجرت ساخت است. طلافروش طلا را به عنوان طلای خام خریداری می‌کند، نه به عنوان کالای ساخته‌شده. بنابراین مبلغی که بابت اجرت پرداخت کرده‌اید، عملاً از بین می‌رود.

ب؛ محاسبه بر اساس قیمت طلای دست دوم

علاوه بر حذف اجرت، معمولاً درصدی جزئی نیز از قیمت روز کسر می‌شود. این کسر ممکن است به عنوان کارمزد خرید یا اختلاف قیمت خرید و فروش لحاظ شود. همچنین اگر طلا آسیب‌دیده یا کارکرده باشد، احتمال دارد افت قیمت بیشتری داشته باشد. قیمت طلای دست دوم معمولا 300-400 هزارتومان ( بسته به بزرگی عدد قیمت هرگرم طلا) پایین تر است و فروشندگان طلا نه بر اساس قیمت هرگرم طلای 18 عیار، بلکه بر اساس قیمت هرگرم طلای دست دوم، از شما خرید انجام میدهند.

محاسبه قیمت نهایی طلا برای فروش

فرض کنید، همان طلایی که حدود 225 میلیون تومان خریدید را بخواهید بفروشید. فروشنده، از روی فاکتور به اعدادی مانند:

• گرم طلا
• اجرت ساخت
• سود فروشنده
• مالیات ارزش افزوده

دسترسی دارد.

بنابراین، محاسبه قیمت طلا برای آن آسان تر خواهد بود. به همین خاطر است که طلافروش ها برای خرید طلا از شما فاکتور رسمی و معتبر درخواست می‌کنند.

با همان اعدادی که مثال زدیم، محاسبه قیمت نهایی فروش را محاسبه خواهیم کرد:

فرض کنید، قیمت روز طلای دست دوم بر اساس قیمت طلای 18 عیار حدودا 17.700.000 تومان باشد. در اینصورت ارزش طلای خام برای 10 گرم طلا در حدود 177.000.000 تومان خواهد بود. اختلاف قیمت خرید و فروش طلا از طلافروش چیزی در حدود 48 میلیون تومان شد که برای سرمایه گذاری کوتاه مدت به هیچ عنوان مناسب نیست.

یعنی اگر بخواهید قیمت طلا سر به سر شود، باید صبر کنید تا قیمت هرگرم طلا به حدود 22.500.000 تومان برسد. این اختلاف نشان می‌دهد چرا خرید طلا با اجرت بالا برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت مناسب نیست.

تفاوت خرید طلای نو، دست دوم و سکه

در این بخش از مقاله سعی کرده ایم تا مقایسه مختصری از طلای نو، دست دوم و سکه امامی داشته باشیم تا هزینه های هریک را متوجه شویم.

• طلای نو دارای اجرت، سود و مالیات است و معمولاً بیشترین اختلاف خرید و فروش را دارد. این نوع طلا بیشتر برای استفاده زینتی مناسب است تا سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت.
• طلای دست دوم اجرت ندارد و فقط سود فروشنده و مالیات محدود روی سود اعمال می‌شود. بنابراین قیمت خرید به ارزش ذاتی طلا نزدیک‌تر است و هنگام فروش ضرر کمتری متحمل می‌شوید.
• سکه طلا نیز اجرت ساخت به شکل رایج ندارد، اما حباب قیمتی دارد که ناشی از عرضه و تقاضاست. در زمان‌هایی که تقاضا بالا باشد، قیمت سکه ممکن است بیشتر از ارزش طلای داخل آن باشد. بنابراین هزینه پنهان سکه در قالب حباب ظاهر می‌شود.

اگر هدف سرمایه‌گذاری باشد، معمولاً طلای کم‌اجرت، دست دوم یا سکه گزینه‌های بهتری نسبت به طلای پرکار و لوکس هستند.

بهترین طلا برای سرمایه گذاری کدام است؟

خرید قطعه طلا یا جواهرات از طلافروشی ها و گالری ها، برای سرمایه گذاری کوتاه مدت مناسب نیست، چراکه اختلاف قیمت خرید و فروش برای قطعات سنگین تر، بسیار بالاست. اما روش هایی وجود دارند که اختلاف قیمت خرید و فروش طلا در آنها کمتر است.

در ادامه، روش هایی را بررسی می کنیم که هزینه هایی مانند اجرت، سود فروشنده و حتی مالیات ندارند و اختلاف قیمت خرید و فروش ( اسپرد) آنها بسیار اندک است:

• صندوق سرمایه گذاری طلا و سکه: یکی از بهترین روش ها برای سرمایه گذاری روی طلا، صندوق های بورسی هستند که با پشتوانه شمش طلا یا سکه فعالیت می کنند. برای سرمایه گذاری در این صندوق ها، نیاز به کد بورسی دارید و فقط کافی است در پنل کارگزاری، نماد مورد نظر خود را سرچ کنید و بر اساس مبلغ دلخواه، طلا بخرید. به این نوع طلا و انواع دیگر طلا که در ادامه معرفی خواهیم کرد، هیچ نوع مالیاتی تعلق نمی گیرد.
• گواهی سپرده طلا: یکی دیگر از روش های مدرن خرید طلا، خرید گواهی سپرده طلا است که برای این کار هم باید کد بورسی داشته باشید و از طریق کارگزاری، خرید آن را انجام دهید. با خرید گواهی سپرده طلا، شما یک سند دیجیتال تحویل می گیرید که در آن ذکر شده مالک چقدر طلا در انبارهای معتمد هستید. در صورت نیاز، می توانید طلای خود را به صورت فیزیکی تحویل بگیرید.
• خرید آنلاین طلا: کم دردسرترین روش سرمایه گذاری روی طلا و مدیریت آن، خرید طلا به صورت آنلاین از پلتفرم های معتبر است. پلتفرم هایی مانند کارینکس و کاریزما، با فراهم کردن بستری برای خرید امن و شفاف طلا، سرمایه گذاری روی این فلز گرانبها را بیش از پیش ساده کرده اند. از بین طلای 24 عیار و 18 عیار، برای سرمایه گذاری طلای 24 عیار بهترین گزینه است. پس به دنبال پلتفرم هایی باشید که علاوه بر اعتبار، طلای 24 عیار با پشتوانه فیزیکی ارائه می کنند.

بنابراین، می توان گفت بهترین و ساده ترین روش خرید طلا، خرید آنلاین طلا با پشتوانه فیزیکی خواهد بود. این امکان هم اکنون در طرح سرمایه گذاری طلای کارینکس، فراهم شده است و شما می توانید با مبلغ دلخواه، حتی 100 هزار تومان نیز طلا بخرید، با پشتوانه فیزیکی همان مقدار!

اشتباهات رایج هنگام خرید طلا

یکی از رایج‌ترین اشتباهات، توجه نکردن به درصد اجرت است. بسیاری از افراد فقط ظاهر طلا را می‌بینند و از تأثیر اجرت بالا بر سرمایه‌گذاری غافل می‌شوند.

محاسبه نکردن مالیات و سود نیز باعث می‌شود مبلغ نهایی برای خریدار غافلگیرکننده باشد. برخی نیز قیمت چند فروشگاه را بدون توجه به تفاوت اجرت مقایسه می‌کنند و نتیجه‌گیری اشتباه دارند.

خرید صرفاً احساسی، مخصوصاً در زمان افزایش قیمت، می‌تواند منجر به ضرر شود. همچنین نخواندن دقیق فاکتور و ندانستن اجزای آن، ریسک پرداخت هزینه‌های غیرشفاف را افزایش می‌دهد.

جمع‌بندی در مورد محاسبه قیمت نهایی طلا در فاکتور

قیمت طلا فقط قیمت هر گرم نیست؛ بلکه ترکیبی از ارزش ذاتی، اجرت، سود و مالیات است. اگر این ساختار را نشناسید، ممکن است هنگام خرید یا فروش دچار ضرر شوید.

در این مقاله به صورت کامل بررسی کردیم که اجرت، سود فروشنده و مالیات بخش مهمی از هزینه واقعی طلا را تشکیل می‌دهند و حذف آن‌ها هنگام فروش باعث ایجاد فاصله بین قیمت خرید و فروش می‌شود. شناخت دقیق فرمول محاسبه و بررسی شفاف فاکتور، مهم‌ترین ابزار شما برای خرید هوشمندانه است.

هدف نهایی این آگاهی، کاهش ضرر هنگام فروش و تبدیل خرید طلا به یک تصمیم مالی منطقی و آگاهانه است، نه صرفاً یک خرید احساسی. در کل امیدواریم از این مطلب در آکادمی کارینکس، لذت برده باشید.

سوالات متداول (FAQ)